Op woensdagavond, 12 december fiets ik door de vrieskou naar rijwielhandel Theissen in Lichtenvoorde. Theissen heeft in samenwerking met WTC Keitrappers een avond georganiseerd in zijn onlangs geopende prachtige wielerzaak in Lichtenvoorde. Als ik binnenkom zie ik al een aantal bekende Keitrappers. Ze zijn allemaal benieuwd naar het verhaal van, oud wielrenner en wereldkampioen, Bert Boom.

Onder het genot van een kop koffie loop ik eerst nog wat door de winkel om de schitterende fietsen te bekijken. Om alle verleidingen te weerstaan houd ik me voor dat het toch vooral de benen zijn, die het werk moeten doen en dat het materiaal slechts een beperkte bijdrage levert om tot goede prestaties te komen. Er zijn inmiddels ongeveer dertig Keitrappers die zich in de werkplaats om de spreker heen scharen.

Bert Boom was niet alleen een uistekend fietser, hij is ook een geweldig spreker. Dat merken we als hij zijn levensverhaal begint. Hij is geboren in 1938 te Herike, een klein buurtschap tussen Goor en Markelo. Boom was op jonge leeftijd al is een bevlogen sporter. Op 16-jarige leeftijd komt hij voor het eerst met het wielrennen in aanraking als hij een vriend vergezelt naar een wielerwedstrijd in Neede. "Waarom ook niet", denkt hij als de vriend hem vraagt om mee te doen. Een wielrenfiets is in die tijd nog niet veel meer dan een fiets zonder spatborden, waarbij het stuur is doorgezaagd en omgezet. Bert Boom fietst in Neede al snel alleen. Hij begrijpt niet welke signalen de baancommissarissen met hun vlaggen aan hem door willen geven. Na de wedstrijd schrikt hij als zijn naam wordt omgeroepen en hij naar het podium moet komen. Hij is bang dat hij op zijn donder krijgt, omdat hij zich niet aan de regels heeft gehouden. Dat hij heeft gewonnen is hem totaal ontgaan. Nog enigszins beduusd staat hij voor het eerst in zijn leven op het podium en nog wel op de hoogste trede. Het begin van een wielercarriere

Vijftien jaar later wordt Boom wereldkampioen achtervolging in Brno, de tweede stad van het huidige Tsjechië. En natuurlijk gebeurt er tijdens de huldiging in Enter, waar hij inmiddels woont, iets speciaals. Een balkon aan een van de voorgevels van de huizen begeeft het onder het gewicht van de massa, waardoor een groep mensen naar beneden stort, met enkele zwaargewonden als gevolg. Een van de slachtoffers houdt er een gemis aan reuk en smaak aan over.

En zo springt Boom van de ene anekdote naar de andere. Ernst en humor wisselen zich in razend tempo af. Dat lijkt mij Bert Boom ten voeten uit. Ik ben onder de indruk als hij vertelt over zijn hersentumor en de operatie die daar op volgt. Bij de operatie is een van zijn gewichtsorganen verwijderd. Hij kan nog nauwelijks lopen, laat staan fietsen. Omdat te voorkomen dat hij overladen wordt met bezoek, stapt hij op de fiets om zelf alle kennissen en familieleden te bezoeken. Hij kan nauwelijks op de fiets blijven zitten, maar op deze wijze traint hij zonder het te weten zijn andere gewichtsorgaan en herstelt zijn evenwicht enigszins. De doktoren zijn verrast dat hij zonder speciale therapie weer op de been is gekomen. Zonder het zelf te weten heeft Boom een geweldig trainingsprogramma voor evenwichtstoornissen ontwikkeld en toegepast. Hierna wordt hij nog wereldkampioen bij de veteranen en hij laat de bijbehorende medaille zien, de medaille waar hij het meest trots op is.

Een andere anekdote is, dat hij na een kampioenschap een aantal wielervrienden meeneemt naar Enter om ze te laten zien hoe daar een kampioen geeerd wordt. Op iedere hoek van de straat staat een feesttent waar uitbundig feest gevierd wordt. Zijn fietsmaten zijn onder de indruk van de wijze waarop dit in Enter wordt aangepakt. Wat ze niet weten en wat Boom er natuurlijk ook niet bij verteld, is dat de tenten er nog staan van de kermis die het weekend daar voor in Enter heeft plaats gevonden.

Bert Boom wordt gezien als de ontdekker van de latere wereldkampioen veldrijden Hennie Stamsnijder. Hij ontdekte dat Stamsnijder naast hard fietsen ook hard kon lopen, een wezenlijk onderdeel van het veldrijden. Hij wielerklimaat in Enter is in die tijd gunstig. Naast Stamsnijder en twee jongere broers van Bert Boom, was Jos Lammertink de bekendste. In de volksmond werd deze Enterse wielerclan ook wel de bende van 'Stammie' genoemd.

Na zijn wielercarriere heeft Bert Boom nog jaren bij Shimano gewerkt en heeft hij de wereld rondgereisd. Als mecanicien van verschillende wielerploegen en later van de dames en heren rolstoelbasketballers heeft hij verschillende wereldkampioenschappen en olympische spelen meegemaakt. Met de rolstoelbasketballers gaat hij nog naar de olympische spelen in Peking om daarna zijn carriere af te sluiten.

Na de pauze komt het onderhoud van de racefiets en de mountainbike aan bod. Door de jaren heen hebben er enorme ontwikkelingen plaats gevonden. Reed men bijvoorbeeld vroeger nog met een wiel met aan beide zijden een tandwiel, waarbij het hele wiel moet worden omgedraaid om de andere versnelling te gebruiken, nu is er al sprake van een 10-speed derailleur.

Een aantal tips passeert de revue. Vooral zijn instructie over het reinigen van de fiets is me bijgebleven. Het beste tijdstip voor het reinigen van een fiets is direct na het fietsen Zeker bij een mountainbike spreekt dat voor zich. Met een hogedrukspuit wordt de fiets prachtig schoon, maar je spuit water in de lagers en de assen. Boom adviseert een sopje van warm water met afwasmiddel, om vervolgens de fiets met een tuinslang of een gieter met water af te spoelen. Het sopje van afwasmiddel zorgt er voor dat de fiets snel droogt. Na het schoonmaken de ketting drogen en meteen smeren met olie of een teflonspray. De overtollige olie pas verwijderen voordat je de volgende keer op de fiets stapt.

Daarnaast waren er nog tips over het afstellen van schoenplaatjes om geirriteerde knieen te voorkomen. Het verwisselen van de ketting en de tandwielen. Verwissel de ketting op tijd. Een nieuwe ketting op oude tandwielen geeft minder problemen dan een oude ketting op nieuwe tandwielen. Of was het andersom.

Boom bespreekt nog legio voorbeelden van goed fietsonderhoud en demonstreert op vakkundige wijze zijn kunnen. Ik geniet nog wel van zijn verhalen, maar ben op technisch gebied dan allang afgehaakt. Ik heb van deze instructie over goed fietsonderhoud vooral geleerd dat ik de fiets het beste naar de fietsenmaker kan brengen.

Onder het genot van een drankje wordt er nog wat nagesproken en nagelachen. Bert Boom heeft ons prima vermaakt met zijn verhalen.

Als ik door de vrieskou op mijn gewone fiets terug naar huis fiets, krom ik mijn rug en neem de wielerhouding aan, alsof ik met mijn handen onder in de beugels zit. Tenslotte is Bert Boom ook zo begonnen. De kou ontnuchtert me echter snel. Hij was zestien. Ik ben eenenvijftig. Ik ga rap rechtop zitten, handen weer gewoon aan het stuur, kijk nog snel om me heen en hoop dat niemand me gezien heeft.

JM